اشاره:
پستی که اینجانب تحت عنوان جام زهر(۲) در مورد بخشی از پیام قبول قطع نامه حضرت امام خمینی پیش از این مطلب در وبلاگ قرار دادم، موجب بروز بحثی در نظرات مطلب شد. دوستی تحت عنوان "یه شهروند" با دیدگاه ارائه شده مخالف بودند. بنظرم آمد آوردن کامنت های رد و بدل شده در بین ایشان و حقیر بد نباشد. در ضمن به دلیل حفظ امانت داری هیچ تغییری در متن های داده نشده است. گفتنی است که مطالب به ترتیب زمانی آورده شده است:
یه شهروند:
سلام سرباز .
در مورد ارتفاع منار و غیره فکر می کنم زیادی تند رفتی.
به نظر شما مناره های مصلی و مرقد امام و حرم رضوی چند متر باید باشه تا تو شهرهای پر شده از ساختمانهای قد و نیم قد ,حداقل دعوت کنندگی رو داشته باشه؟ در ثانی مسجد پیامبر از همون چیزی ساخته شده بود که خانه های مردم. بحث در زمینه معماری مدرن اسلامی فرا تر از این حرفاست که می فرمایید.
سرباز:
یا حق
برای شهروند عزیز
فرموده بودید: "به نظر شما مناره های مصلی و مرقد امام و حرم رضوی چند متر باید باشه تا تو شهرهای پر شده از ساختمانهای قد و نیم قد ,حداقل دعوت کنندگی رو داشته باشه؟"
دوست عزیز مگر من و شمایی که به مسجد می رویم از روی مناره های آن مسجد را پیدا می کنیم؟ یا مگر مسجدی که مناره هایش بلند تر است نمازخوان بیشتر دارد؟ دعوت کنندگی مسجدها به رفتار و فرهنگی است که داخل آن مسجدها است. مسجد محل خومان در قم مسجدی بود که اصلا مناره نداشت. در آن هیچ خبری هم از لوسترهای آنچنانی و فرش های گران قیمت نبود. اما پر بود از شور و شوق و کار... فکر کنم نیازی به این همه فلسفه بافی نباشد. آن را که عیان است چه حاجت به بیان است. در ضمن می دانید در ابتدایی ترین متون علمی حوزه در مورد ارتفاع مناره های مسجد چه گفته اند؟
در مورد مسجد پیامبر هم منظورتان کدام مسجد پیامبر است، مسجد صدر اسلام یا مسجد حکومت آل سعود؟
بحث معماری مدرن اسلامی را هم در همین مصلی تهران دیدیم و حض کردیم، گنبد مصلی (نماد اسلام) زیر طاق کسری(نماد حکومت جور) ! آن هم طاقی که مهندسین ایرانی جرات برپایی آن را نداشتند، 120 متر دهنه بدون ستون که بتواند جلوی زلزله احتمای تهران مقاومت کند! واقعا خسته نباشند.
یه شهروند:
منظورم همخانی و تشابه مسجد صدر اسلام پیامبر با خانه های انسان های اهل مسجد بود.در ضمن شما هم معترف هستید که شرایط زمانه و نیازهای مسجد این دوره با صدر اسلام تفاوت اساسی دارد.
یک نکته دیگر ,میخواستم نظرتان را در مورد حرم های نجف و کربلا و کاظمین و مشهد و قم بپرسم.و یه مطلب دیگر که"زینت های خود را به مساجد بیاورید " چه معنایی می تواند داشته باشد؟
مباحث فنی هم به نظرم جاش اینجا نیست که مطرح بشه. اگر مشکل شما با طاق و قوس هست که بتواند در برابر زلزله های احتمالی مقاومت کند یا نه ,مثال های موثق ناقض حرف شما را می توان ارائه داد.
در ضمن من از حرف معمار انقلاب ,برداشتی که شما داشتید رو ندارم .
"پیامبر اسلام نیازی به مساجد اشرافی و مناره های تزییناتی ندارد. پیامبر اسلام دنبال مجد و عظمت پیروان خود بوده است که متاسفانه با سیاست های غلط حاکمان دست نشانده به خاک مذلت نشسته اند."
سرباز:
یاحق
+ ما که نفهمیدیم منظور شما از آن مثال خانه و مسجد چه بود؟
+ نظرم در باب حرم های معصومین علیهم السلام در عراق و ایران تفاوت می کند، چرا که در عراق کشور حکومت اسلامی ای تشکیل نشده است. اما در ایران جمهوری اسلامی مساله تفاوت دارد. در هرجای جهان اگر این هزینه ها از بیت المال انجام می شود که واقعا جای تامل دارد. در ایران نیز اگر هزینه ها مربوط به پولی است که برخی وقت و نذر این کارها کرده اند، حکومت اسلامی باید از انباشته شدن ثروت بدون هیچ نفعی جلوگیری کند، حکومت اسلامی جهت دهی خواست و علایق مردم را بر عهده دارد.
+ يَا بَنِي آدَمَ خُذُواْ زِينَتَكُمْ عِندَ كُلِّ مَسْجِدٍ وكُلُواْ وَاشْرَبُواْ وَلاَ تُسْرِفُواْ إِنَّهُ لاَ يُحِبُّ الْمُسْرِفِينَ
اى فرزندان آدم ! [ هنگام هر نماز و ] در هر مسجدى ، آرايش و زينتِ [ مادى و معنوى خود را متناسب با آن عمل و مكان ] همراه خود برگيريد و بخوريد و بياشاميد و اسراف نكنيد ; زيرا خدا اسراف كنندگان را دوست ندارد
این ترجمه اش، خودتان قضاوت کنید. تفسیرش و اینکه چقدر روایت در باب ساده بودن مساجد داریم بماند.
+ مباحث فنی را هم چون شما ابتدا بحثش را مطرح کردیم من باب نمونه آوردم تا خیلی دلتان را به معماری مدرن اسلامی خوش نکنید،
+ خوشحال می شوم تفسیرتان از این جمله امام بیان کنید، چون واقعا اعتقاد دارم سخنان امام بطون دارد.
"اى فرزندان آدم ! زينت خود را به هنگام رفتن به مسجد با خود برداريد و بخوريد و بياشاميد و اسراف نكنيد كه خداوند مسرفان را دوست نمى دارد.
اين جمله مى تواند هم اشاره به زينتهاى جسمانى باشد كه شامل پوشيدن لباس هاى مرتب و پاك و تميز، و شانه زدن موها، و به كار بردن عطر و مانند آن مى شود، و هم شامل زينتهاى معنوى ، يعنى صفات انسانى و ملكات اخلاقى و پاكى نيت و اخلاص ...."
تفسير نمونه جلد 6 صفحه 148
دیدید که هیچ کجای این آیه ربطی به خود مسجد ندارد. فکر کنم تفسیر آیه در جواب نظر دوست عزیز کافی باشد.
یه شهروند:
المال و البنون زینه الحیاه الدنیا. کهف46
یا بنی ادم خذوا زینتکم عند کل مسجد و کلوا واشربوا و لاتسرفوا انه لا یحب المسرفین. اعراف 31
تفسیر منهج الصادقین در ذیل آیه 31 اعراف:در روایت آمده است:"هر آنچه در راه خدا مصرف شود هر چند بسیار زیاد باشد , اسراف نیست و آنچه در راه معصیت خدا استفاده شود , هر چند اندک باشد اسراف است.
ممنون می شوم اگه رفرنس آن روایات مذکوره در ارتباط با ارتفاع منار مساجد و ایضا سادگی مسجد ذکر شود. شما که اهل قم هستید حتما در جریان بازسازی گنبد حرم حضرت معصومه و عنایت ویژه آیت الله بهجت به این امر هستید. باز هم میگویم که برداشت شما از کلام روح الله کبیر برداشت جامع الاطرافی نیست که با ان حکم به بیراهه رفتن معماری مساجد بدهید.
سرباز
یاحق
-برای مثال: "بالا بردن گلدستهها (منارهها) بيش از پشتبام مسجد مكروه است." (توضیح المسائل آیت الله گلپایگانی، مساله 896)
می دانید که احکام توضیح المسائل بر مبنای آیات و روایات معتبر و بسیار مستند صادر می شود. یعنی همین جمله کراهت دارد، که شاید به ظاهر ساده باشد، مطمئنا مستند به چندین روایت معتبر در رد بلند کردن مناره های مسجد است.
- دوست عزیز ما فقط عنوان می کنند که برداشت شان با ما در مورد جملات ذکر شده از امام تفاوت دارد؛ اما بیان نمی کنند برداشتشان چیست؟ خیلی مشتاق هستم که منظور جنابعالی را در این مورد بدانم.
پی نوشت
+ دوست عزیز اگر جوابی اضافه نمودند به این پست اضافه خواهد شد.
+ خوشحال می شوم دوستان در نظرات این پست، رای بدهند: ۱)یه شهروند ۲) سرباز ۳) هیچ کدام ۴) هر دو